Finalizery i Cleanery

Dlaczego powinniśmy ich unikać?


Ten wpis jest częścią serii (nowy wpis co sobotę), w której tworzę wpisy w formie notatki z wybranego tematu z książki Effective Java (3rd edition 2018), której autorem jest Joshua Blosch. Jest to uaktualnione wydanie pod Jave 9 jednej z najlepszych książek o Javie. Nie ograniczam się jednak tylko do książki, więc czasem temat będzie rozbudowany i trafią się informacje z innych źródeł na ten sam temat.

Ten wpis nawiązuje do tematu z Item 8 z rozdziału:

Creating and Destroying Objects


Finalizery

Metoda finalize() jest zdefiniowana w Object i jest tzw. finalizerem. Możemy nadpisać jej zachowanie w dowolnym obiekcie. Została stworzona głównie do tego, aby wykonać jakąś akcję na danym obiekcie (np. zwolnić wykorzystywane przez niego zasoby), kiedy ten zostanie usunięty z pamięci .

Metoda finalize() jest więc odpalana wtedy, kiedy garbage collector stwierdzi, że nie ma już referencji do danej klasy.

W praktyce może to nigdy nie nastąpić, dlatego nasz program nigdy nie powinien polegać na metodzie finalize(). To kiedy garbage collector zostanie odpalony, jest uzależnione od konkretnej implementacji JVM, jak i systemu. Dlatego jej zachowanie jest nieprzewidywalne i źle wpływa na przenośność programu (różne zachowanie na różnych systemach). Ma też negatywny wpływ na wydajność, bo JVM musi wykonać dużo więcej operacji podczas tworzenia i usuwania obiektów, które mają nadpisaną metodę finalize().

Kolejnym problemem jest to, że finalizery nie kontrolują wyjątków — jeśli finalizer rzuci wyjątek, to jego proces zostaje przerwany, wyjątek zostaje zignorowany, a nasz obiekt pozostawiony w niepoprawnym stanie bez żadnej informacji.

Ponadto używanie finalizerów jest często zbędne.

Swoją drogą, od Javy 9 metoda finalize() jest deprecated - głównie z wymienionych przeze mnie powodów, a w miejsce finalizerów powstały cleanery. Jako dowód zostawiam oficjalne uzasadnienie:

Finalizers are inherently problematic and their use can lead to performance issues, deadlocks, hangs, and other problematic behavior. Furthermore, the timing of finalization is unpredictable with no guarantee that a finalizer will be called. Classes whose instances hold non-heap resources should provide a method to enable explicit release of those resources, and they should also implement java.lang.AutoCloseable if appropriate.

Cleanery

Cleanery są mniej niebezpieczne niż finalizery (np. rozwiązują problem finalizerów z kontrolowaniem wyjątków), jednak nadal są nieprzewidywalne, wolne i również często zbędne.

Czy w takim razie cleanery i finalizery są do czegoś w ogóle potrzebne? Jednym z niewielu przypadków, kiedy ich użycie może być uzasadnione, to gdy służą jako “siatka bezpieczeństwa” - czyli w przypadku, gdy metoda close() nie zostanie wywołana na zasobie przez jego właściciela. Nie jest zagwarantowane kiedy to się stanie, ale lepiej późno niż wcale.

Jednak zanim się na to zdecydujemy, trzeba się dobrze zastanowić, czy jest to warte kosztu takiego rozwiązania.

Niektóre klasy standardowe Javy (np. FileInputStream, FileOutputStream, ThreadPoolExectuor czy java.sql.Connection) mają finalizery, które służą właśnie jako taka “siatka bezpieczeństwa”.

Spróbujmy zobrazować to na przykładzie klasy Room:

public class Room implements AutoCloseable {
    private static final Cleaner cleaner = Cleaner.create();

    // Resource that requires cleaning. Must not refer to Room!
    private static class State implements Runnable {
        int numJunkPiles; // Number of junk piles in this room

        State(int numJunkPiles) {
            this.numJunkPiles = numJunkPiles;
        }

        // Invoked by close method or cleaner
        @Override
        public void run() {
            System.out.println("Cleaning room");
            numJunkPiles = 0;
        }
    }

    // The state of this room, shared with our cleanable
    private final State state;

    // Our cleanable. Cleans the room when it’s eligible for gc
    private final Cleaner.Cleanable cleanable;

    public Room(int numJunkPiles) {
        state = new State(numJunkPiles);
        cleanable = cleaner.register(this, state);
    }

    @Override
    public void close() {
        cleanable.clean();
    }
}

Klasa implementuje interfejs AutoCloseable, a jako szczegół implementacyjny metody close() używany jest Cleaner. Jest to poniekąd zaleta cleanerów, że nie widnieją w publicznym API klasy, więc można w dowolnym momencie zmienić implementację.

Klasa State odgrywa rolę zasobu, który wymaga czyszczenia. Implementuje ona Runnable i jest rejestrowana w cleanerze. Jej metoda run() jest wywoływana przez metodę clean(), którą klient może użyć bezpośrednio lub jeśli tego nie zrobi — przez nasz Cleaner (miejmy nadzieję) - kiedy klasa Room stanie się dostępna dla garbage collectora.

“Miejmy nadzieję” to słowo klucz, bo nie jest to zagwarantowane.

Używając takiej klasy z try-with-resources nie będzie problemu i automatyczne czyszczenie nie będzie nigdy potrzebne:

try (Room myRoom = new Room(7)) {
  System.out.println("Goodbye");
}

Najpierw zobaczymy komunikat “Goodbye”, a następnie “Cleaning”. Jednak jeśli klient tego nie zrobi, zachowanie jest nieprzewidywalne:

Room myRoom2 = new Room(2);
System.out.println("Peace out");

Pojawi się komunikat “Peace out”, ale w moim przypadku “Cleaning” nigdy się nie uruchomi. I to jest ta nieprzewidywalność, o której była mowa.

Dopiero dorzucenie:

System.gc();

Sprawia, że u mnie “Cleaning” się uruchomi, ale to również nie gwarantuje takiego samego zachowania na każdej maszynie ani nie jest dobrą praktyką.

Podsumowując, unikaj stosowania clenearów i przed Java 9 - finalizerów.

Cleanerów i finalizerów nie można porównywać do destruktorów, np. znanych z C++. Destruktory używane są do zwalniania zasobów z pamięci powiązanych z danym obiektem. W Javie tym się zajmuje garbage collector. Destruktory z C++ służą też do zwalniania innych zasobów (nie z pamięci). W Javie w tym celu jest używane try-finally lub try-with-resources.

Co zamiast nich?

Jak zwalniać zatem zasoby z obiektów, jeśli nie za pomocą finalizerów i cleanerów?

Ano sprawić, żeby nasza klasa implementowała AutoCloseable i wywoływać metodę close() bezpośrednio, kiedy zasób nie jest już potrzebny, lub bardziej preferowany sposób - używać z try-with-resources, o którym będzie kolejny wpis.


Polub stronę bloga na Facebooku. Wrzucam tam m.in. informacje o nowych wpisach: